Zasady umożliwiające przypisanie przedsiębiorcy do właściwej kategorii ryzyka

 

 

 

 

Zasady umożliwiające przypisanie przedsiębiorcy do właściwej kategorii ryzyka

 

Organ kontroli zamieszcza w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ten organ informację o zasadach umożliwiających przypisanie przedsiębiorców do właściwej dla nich kategorii ryzyka, na podstawie dotychczasowej okresowej analizy, w terminie 3 miesięcy od dnia przyjęcia kolejnej okresowej analizy, zastępującej dotychczasową okresową analizę (…). 

podstawa prawna: 
art. 47 ust. 1a ustawy Prawo przedsiębiorców¹

 

Kontrole przeprowadza się zgodnie z okresowym planem kontroli po uprzednim dokonaniu okresowej analizy prawdopodobieństwa naruszenia prawa w ramach wykonywania działalności gospodarczej (kontrola planowa). Analiza obejmuje identyfikację obszarów podmiotowych i przedmiotowych, w których ryzyko naruszenia przepisów jest największe. 
W oparciu o wyniki analizy określa się zasady umożliwiające przypisanie przedsiębiorców do jednej z następujących kategorii ryzyka: niskie, średnie, wysokie. Sposób przeprowadzenia analizy określa organ kontroli lub organ nadrzędny. 

podstawa prawna: 
art. 47 ust. 1 ustawy Pp

Okresowa analiza prawdopodobieństwa naruszenia prawa w ramach wykonywania działalności gospodarczej, sporządzana jest dla potrzeb rocznego zbiorczego planu kontroli wyrobów budowlanych i zawiera tzw. grupy ryzyka (priorytety kontroli na dany rok kalendarzowy), wyłonione z uwzględnieniem wybranych kryteriów, m.in. wyników badań próbek wyrobów budowlanych oraz zgłoszeń o nieprawidłowościach z rynku. 

 

I.       Przyjmuje się kategorię ryzyka wysokiego dla wszystkich przedsiębiorców, którzy wprowadzają do obrotu lub udostępniają na rynku wyroby budowlane:

1)    objęte grupami ryzyka, określonymi w rocznym zbiorczym planie kontroli
(zob.: https://www.gov.pl/web/gunb/zbiorcze-plany-kontroli-wyrobow-budowlanych),

2)    dla których wynik badania próbek pobranych przez organy nadzoru rynku wyrobów budowlanych wskazał na niespełnienie deklarowanych właściwości,

3)    w odniesieniu do których organ dysponuje informacją z rynku o możliwych niebezpieczeństwach i niezgodnościach wyrobu budowlanego.  

 

II.       Typowanie ryzyka do kontroli pozostałych przedsiębiorców odbywa się wg poniższych zasad.

Ustala się 3 kryteria wystąpienia możliwego ryzyka dla określenia kategorii ryzyka przedsiębiorcy. Dla każdego kryterium zidentyfikowane zostało ryzyko, a także skutek jego wystąpienia. Wpływ danego kryterium na skutek wystąpienia ryzyka został określony w trzystopniowej skali i przypisany do tego kryterium (tabela poniżej).

 

kryterium	opis ryzyka	waga	wpływ
liczba kontroli w punkcie sprzedaży w ciągu ostatnich 5 lat, które wykryły nieprawidłowości, w tym usuniętych w toku kontroli  (na podstawie danych z systemu SNRWB)	pomimo wykazywanych uprzednio nieprawidłowości przedsiębiorca w dalszym ciągu udostępnia wyroby niezgodne z ustawą o wyrobach budowlanych bądź przedsiębiorca do tej pory nie był objęty kontrolą lub nie był objęty przez ostatnie 5 lat	0,1  - do 25 % kontroli 0,5 - 26-75% kontroli 1,0 - 76-100% kontroli lub niekontrolowany	3 (wysoki)
szacowana liczba miejsc prowadzenia działalności gospodarczej / punktów sprzedaży	nieprawidłowości wykazane w jednym miejscu / punkcie mogą mieć przełożenie na wyroby budowlane udostępniane przez pozostałe miejsca / punkty nieobjęte kontrolą	0,1 – nie więcej niż 5 miejsc / punktów 0,5 – 6-20 punktów 1,0 – nie mniej niż 21 punktów	2 (średni)
szacowana liczba typów wyrobów udostępnianych lub wprowadzanych do obrotu przez przedsiębiorcę	wyższe ryzyko wystąpienia nieprawidłowości dotyczy przedsiębiorcy posiadającego większy asortyment wyrobów budowlanych	0,1 – nie więcej niż 50 typów 1,0 – ponad 51 typów	1 (niski)

 

Ryzyko dla danego przedsiębiorcy określone zostało jako suma iloczynów wag i wpływu z poszczególnych obszarów.

Przedsiębiorca, dla którego suma punktów, w następstwie wykonanej analizy obszarów, 
w których mogą wystąpić wyżej wymienione ryzyka, wynosi:

0 - 1,9 – zaszeregowany zostaje do kategorii niskiej, 
2 - 3,9 – zaszeregowany zostaje do kategorii średniej,
4 - 6 – zaszeregowany zostaje do kategorii wysokiej.

Organ kontroli może przeprowadzić kontrolę planową przedsiębiorcy, który został przypisany do jednej z ww. kategorii ryzyka, w przypadku:
1) niskiego ryzyka – nie częściej niż raz w ciągu 5 lat;
2) średniego ryzyka – nie częściej niż raz w ciągu 3 lat;
3) wysokiego ryzyka – tak często, jak to jest konieczne dla zapewnienia skutecznego stosowania odpowiednich przepisów, z uwzględnieniem wysokiego ryzyka wystąpienia nieprawidłowości oraz środków niezbędnych do jego ograniczania.

Jeżeli przedsiębiorca wykonuje działalność gospodarczą w więcej niż jednym zakładzie lub innej wyodrębnionej części przedsiębiorstwa, przepis ten stosuje się do zakładu lub części przedsiębiorstwa, za wyjątkiem kontroli działalności gospodarczej mikroprzedsiębiorców oraz małych przedsiębiorców.

podstawa prawna: 
art. 55a ust. 1,4 i 5 ustawy Pp

 

Zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli zawiera, w przypadku kontroli planowej - informację o kategorii ryzyka, o której mowa w art. 47 ust. 1.

podstawa prawna: 
art. 48 ust. 3 pkt 4b ustawy Pp

---

¹ (Dz. U. 2025 poz. 1480 z późn. zm. - dalej Pp)